حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
554
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
أبى طالبست ، و براذر او حسن بن زيد را أيضا « الدّاعى » نام بوده است ، و او را بذان خواندهاند « 1 » . * * * ديكر از سادات حسنيّه « 2 » كه بقم آمدهاند : ششدى « 3 » اند ، و نام [ او ] حسين ابن محمّد است ، از رى بقم آمد ، و اعقاب او بقم هستند ، و نسب او جآئى نديدم « 4 »
--> ( 1 ) . در « المجدى : 34 » آمده است : ( ولد زيد بن محمد بن اسماعيل ، الشريف الأمير الداعى الحسن ، صاحب العجائب بطبرستان ، دعا الى نفسه و سفك الدماء ، و أباد العباد و البلاد . و محمد بن زيد ، جليل القدر ، ظهر بعد أخيه ، و كان ذا جود و شجاعة و مروءة ) ، همچنين در كتاب « الفخرى فى انساب الطابييّن : ص 161 » آمده است : ( أمّا زيد بن محمد الأكشف ابن اسماعيل جالب الحجارة ، فله ابنان : الحسن بن زيد ، الدّاعي الكبير ملك طبرستان لا عقب له . و أبو عبد اللّه محمد الدّاعى ، ملك بطبرستان بعد أخيه ) . ( 2 ) . در اصل و ديگر نسخهها و نسخة چاپى : ( حسينيّه ) كه خطاست ، زيرا سخن همچنان درباره سادات حسنى است . ( 3 ) . ششدى ( يا ششديو ) يا ( شيشديو ) ، لقب أبو جعفر ، محمد بن أبي عبد اللّه الحسين بن عيسى ابن محمد البطحانى ، ابن القاسم بن الحسن بن زيد بن الحسن عليه السلام مىباشد . بنابه گفته عمري نسّابه در « المجدى : 25 » اين شخص در بلخ به مكارى ، و در طبرستان به ششديو معروف بوده است ، او درباره علت اين نامگذارى مىگويد : ( و تفسيره على ما بلغنى : ستة مجانين ) ، يعنى تفسير اين نام آن گونه كه به من رسيده است شش ديوانه ، ( احتمالا مقصود شش ديو ، و ديوانه تصحيف ديو است ) مىباشد . بنگريد به : ( سرّ الانساب العلويّة : 106 - 115 ، عمدة الطالب : 70 ، منتقلة الطالبيّة : 253 ) ( 4 ) . نسب او به تفصيل در تمامى منابع تبارشناسى كهن ، همچون « سر الانساب العلويّه » از ابو نصر